Wkładka Tradycyjna

Skuteczność

Wkładkę tradycyjną zalicza się do skutecznych metod antykoncepcyjnych. Poziom skuteczności jest określany za pomocą wskaźnika Pearla, który dla wewnątrzmacicznych wkładek tradycyjnych wynosi około 1-3. Oznacza to, że 1-3 kobiet na 100 może zajść w ciążę w ciągu roku.

Informacje ogólne

Wkładka tradycyjna to nic innego jak wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią (lub innym metalem, np. srebrem, złotem lub platyną), zwana inaczej spiralą. Najczęściej wykonana jest z polichlorku winylu lub innych obojętnych dla organizmu ludzkiego tworzyw sztucznych. Może mieć różne kształty – dominuje kształt litery T.

Mechanizm działania wkładki tradycyjnej

Głównym mechanizmem działania wkładki wewnątrzmacicznej tradycyjnej jest niedopuszczenie do zapłodnienia w wyniku współdziałania kilku czynników:

  • wzrostu gęstości śluzu szyjkowego poprzez działanie wkładki oraz jonów miedzi i hormonów na gruczoły szyjki macicy produkujące śluz (spowolnienie ruchu plemników)
  • pojawienia się w śluzie krwinek białych (leukocytów), których zadaniem jest niszczenie bakterii i wirusów, a w tym wypadku również plemników
  • upośledzenia ruchliwości plemników w wyniku działania plemnikobójczego jonów miedzi
  • utrudnienie plemnikom wejścia do jajowodów poprzez ramiona poprzeczne wkładki (bariera mechaniczna)

Powrót płodności do normy następuje w z chwilą usunięcia wkładki. Jeżeli nie planuje się ciąży wkładkę należy usunąć w czasie krwawienia miesięcznego. Ze względu na natychmiastowy powrót płodności zaleca się rozpoczęcie innej antykoncepcji już kilka dni przed usunięciem wkładki.

Dla kogo jest przeznaczona wkładka tradycyjna

Nie ma przeciwwskazań wiekowych do stosowania wkładki tradycyjnej. Każda kobieta, która zdecydowała się na długotrwałą antykoncepcję powinna skonsultować swoją decyzję z lekarzem ginekologiem. Wkładka tradycyjna przeznaczona jest głównie dla kobiet, które już rodziły.

Przeciwwskazania

Bezwzględne przeciwwskazania do założenia wkładki tradycyjnej:

  • podejrzenie ciąży
  • zakażenia w obrębie narządu rodnego (pochwy, szyjki macicy, przydatków)
  • przebyta ciąża pozamaciczna
  • mięśniaki macicy
  • guzy przydatków (torbiele, stany zapalne, nowotwory)
  • wady anatomiczne macicy (np. macica dwurożna)
  • leczenie immunosupresyjne po przeszczepach, zakażenie wirusem HIV lub pełnoobjawowy AIDS
  • uczulenie na miedź, choroba Wilsona - przy wkładkach zawierających jony miedzi
  • wady anatomiczne zastawek serca lub stan po wszczepieniu zastawek z ryzykiem wystąpienia bakteryjnego zapalenia wsierdzia

Tradycyjne wkładki nie powinny być traktowane jako metoda z wyboru dla młodych kobiet, które dotychczas nie rodziły, kobiet z obfitymi krwawieniami miesięcznymi, niedokrwistością, bolesnym miesiączkowaniem oraz przyjmujących leki przeciwzakrzepowe.

Zawsze należy skonsultować się z lekarzem ginekologiem i przeprowadzić zlecone badania, aby wykluczyć lub potwierdzić przeciwwskazania do korzystania z antykoncepcji wewnątrzmacicznej w postaci wkładki.

Zakładanie i usuwanie wkładki

Każdą wkładkę wewnątrzmaciczną zakłada i wyjmuje lekarz ginekolog. Przed założeniem wkładki wewnątrzmacicznej przeprowadza się dokładny wywiad z pacjentką (badanie podmiotowe) oraz wykonuje pełne badanie ginekologiczne (przedmiotowe), łącznie z pobraniem materiału do badania cytologicznego i czystości pochwy, a także USG przezpochwowe narządu rodnego. Pozwala to na wykluczenie bezwzględnych przeciwwskazań do zastosowania wkładki.

Wkładkę można założyć w dowolnym dniu cyklu. Zwykle lekarze robią to pod koniec menstruacji, gdy ujście wewnętrzne szyjki macicy jest rozwarte, co ułatwia dostęp do jamy macicy. Jednocześnie kurczliwość macicy i krwawienie nie są już na tyle silne, aby doszło do wydalenia wkładki z jamy macicy. Po umieszczeniu wkładki wewnątrz jamy macicy za pomocą sterylnego aplikatora lekarz ginekolog przycina nitki wkładki na długości 2-3 cm tak, aby kobieta sama mogła stwierdzić ich obecność i oceniając ewentualne zmiany długości, które mogą świadczyć o zmianie jej położenia. Jest to również element, który służy do usuwania wkładki, po zakończeniu okresu jej działania. Nitki są niewyczuwalne dla partnera i nie powodują dyskomfortu podczas współżycia.

Usunięcie wkładki po zakończeniu okresu jej działania (do kilku lat) jest zabiegiem prostym i bezbolesnym (mogą zdarzać się bolesności w przypadku pacjentek z dużą wrażliwością na ból, ale wówczas można zastosować środki przeciwbólowe po konsultacji z lekarzem).

Możliwe powikłania

Wkładki wewnątrzmaciczne są jednymi z najwygodniejszych metod antykoncepcyjnych. Badania wykazały, że komfort ich używania jest bardzo wysoki. Jedynie w okresie pierwszych 3 miesięcy od założenia wkładki, kiedy dopasowuje się ona do anatomii kobiety, istnieje podwyższone ryzyko przemieszczenia lub wypadnięcia wkładki. Lekarz ginekolog sprawdza jej położenie podczas wizyt kontrolnych, które należy odbyć okresie 4-12 tygodni od założenia wkładki, a następnie regularnie zgłaszać się na badania okresowe, tj. przynajmniej raz w roku.

Po założeniu wkładki przez 1-3 miesiące mogą przejściowo występować:

  • bóle podbrzusza i okolicy krzyżowej
  • obfitsze miesiączki i plamienia międzymiesiączkowe jako reakcja macicy na ciało obce


Rzadszymi powikłaniami są:

  • przebicie macicy podczas zakładania, przemieszczenie wkładki i ewentualne przedostanie się jej do jamy otrzewnej, zapalenie narządów miednicy mniejszej (jajowodów, jajników) oraz ciąża pozamaciczna.

Jeżeli jednak kobieta odczuwa silne bóle w dole brzucha, ma upławy lub gorączkę, powinna natychmiast udać się do ginekologa.

Dla mamy karmiącej

  • Wkładkę mogą stosować kobiety karmiące
  • Umożliwia ona szybki powrót płodności po usunięciu wkładki
  • Szczególnie zalecana kobietom, które już rodziły (łatwiejsza aplikacja)
  • Wkładkę można założyć już 6 tygodni po porodzie.
  • Jej działanie jest w pełni odwracalne i nie zaobserwowano żadnych działań niekorzystnych u niemowlęcia podczas stosowania tej wkładki i karmienia piersią

do góry